જો Work From Home સંપૂર્ણપણે લાગુ થાય તો કેટલા ડોલર Dollar બચશે? કોવિડ દરમિયાન કેટલી બચત થઈ?

જો Work From Home સંપૂર્ણપણે લાગુ થાય તો કેટલા ડોલર Dollar બચશે? કોવિડ દરમિયાન કેટલી બચત થઈ?

કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન, જ્યારે દુનિયાભરમાં ઓફિસોને બદલે ઘરેથી કામ કરવાનું શરૂ થયું, ત્યારે આ એક તાત્કાલિક જરૂરિયાત હતી. કોવિડ-૧૯ મહામારી ઓછી થયા પછી, ઓફિસોમાં કામ ફરી શરૂ થયું. પરંતુ હવે, ઘરેથી કામ કરવાની જરૂરિયાત ફરી એકવાર ઉભરી આવી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લોકોને ઘરેથી કામ કરવા વિનંતી કરી છે. આ પછી, મોટાભાગના ભાજપ શાસિત રાજ્યોમાં સરકારી ઓફિસોએ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા બે દિવસ ઘરેથી કામ કરવાની સુવિધા લાગુ કરી છે. સરકારોએ ખાનગી કંપનીઓને ઘરેથી કામ કરવાની પણ અપીલ કરી છે.

આ પરિવર્તન પાછળનો તર્ક પેટ્રોલ અને ડીઝલ બચાવવાનો છે. જો લોકો ઘરેથી કામ કરે છે, તો ઓફિસ આવવા-જવાનો ખર્ચ બચશે. આ સમગ્ર પ્રયાસ એટલા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી વધુ ઘેરી બની રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધનો અંત આવવાના કોઈ સંકેત નથી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લગભગ ત્રણ મહિનાથી બંધ છે, જેની અસર ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય પર પડી રહી છે.

જે દિવસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નાગરિકોને ઘરેથી કામ કરવા અને પેટ્રોલ અને ડીઝલ બચાવવાની અપીલ કરી હતી, તે દિવસે તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે, “આપણી પાસે તેલના કુવા નથી…” પેટ્રોલ અને ડીઝલ બચાવવા માટે, પીએમ મોદીએ પોતાનો કાફલો પણ ટૂંકો કર્યો છે. અનેક રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ, મંત્રીઓ, સાંસદો અને ધારાસભ્યોએ પણ પોતાના કાફલા ટૂંકાવ્યા છે. દિલ્હીથી ઉત્તર પ્રદેશ સુધી, બે દિવસ ઘરેથી કામ કરવાના આદેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.

પણ આ શા માટે જરૂરી છે? કારણ કે

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ છે: ઇતિહાસમાં પહેલી વાર, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ છે. ફક્ત થોડા જહાજો જ તેમાંથી પસાર થઈ શક્યા છે. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ યુએસ-ઇઝરાયલના હુમલા પછી ઇરાને તેને બંધ કરી દીધું છે. તે વિશ્વના 20% ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો પૂરો પાડે છે.

ભારત ક્રૂડ ઓઇલ માટે આયાત પર નિર્ભર છે: ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતના 80% થી વધુ વિદેશથી આયાત કરે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી પહેલા, ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતના 55% હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી આવતા હતા.
પુરવઠા પર અસર: કેન્દ્ર સરકારના મતે, હવે 70% ક્રૂડ ઓઇલ અન્ય માર્ગો દ્વારા આવે છે. જોકે, આનાથી પુરવઠા પર અસર પડી છે. જાન્યુઆરીમાં, ભારતે 21 મિલિયન મેટ્રિક ટન ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી હતી. માર્ચમાં, આ રકમ લગભગ 10% ઘટીને 19 મિલિયન મેટ્રિક ટન થઈ ગઈ.

શું ઘરેથી કામ કરવાથી પેટ્રોલ અને ડીઝલ બચશે?

પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) અનુસાર, ભારતમાં એપ્રિલ 2025 થી માર્ચ 2026 દરમિયાન 425.86 લાખ મેટ્રિક ટન પેટ્રોલ અને 947.04 લાખ મેટ્રિક ટન ડીઝલનો વપરાશ થયો હતો. તેને લિટરમાં રૂપાંતરિત કરીએ તો, વપરાશ દર વર્ષે 124 અબજ લિટર ડીઝલ અને 62 અબજ લિટર પેટ્રોલ થાય છે.

આનો અર્થ એ થયો કે ભારત દરરોજ સરેરાશ 340 મિલિયન લિટર ડીઝલ અને 170 મિલિયન લિટર પેટ્રોલનો વપરાશ કરે છે.

જ્યારે કોવિડ દરમિયાન ઘરેથી કામ શરૂ થયું, ત્યારે લાખો લોકોએ ઓફિસ જવાનું બંધ કરી દીધું. આનાથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના વપરાશ પર અસર પડી. કોવિડને કારણે, માર્ચ 2020 થી ઘણી કંપનીઓએ ઘરેથી કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ પછી, એપ્રિલમાં કડક લોકડાઉન લાદવામાં આવ્યું હતું, અને મે મહિનામાં વ્યાપારી પ્રવૃત્તિ ફરી શરૂ થઈ હતી. આ લોકડાઉનની પેટ્રોલ અને ડીઝલના વપરાશ પર સ્પષ્ટ અસર પડી હતી.

PPAC ના ડેટા અનુસાર, ફેબ્રુઆરી 2020 માં 25.11 લાખ મેટ્રિક ટન પેટ્રોલ અને 71.62 લાખ મેટ્રિક ટન ડીઝલનો વપરાશ થયો હતો. માર્ચ 2020 માં, 21.56 મેટ્રિક ટન પેટ્રોલ અને 56.60 લાખ મેટ્રિક ટન ડીઝલનો વપરાશ થયો હતો. ફેબ્રુઆરીની તુલનામાં, માર્ચમાં પેટ્રોલનો વપરાશ 14% અને ડીઝલમાં 20% ઘટાડો થયો હતો.

આ પછી, એપ્રિલમાં સંપૂર્ણ લોકડાઉન થયું, જેના કારણે વપરાશ અડધો થઈ ગયો. એપ્રિલ 2020 માં, ફક્ત 9.73 લાખ મેટ્રિક ટન પેટ્રોલ અને 32.52 લાખ મેટ્રિક ટન ડીઝલનો વપરાશ થયો હતો. પરિણામે, ફેબ્રુઆરીની તુલનામાં, એપ્રિલમાં પેટ્રોલનો વપરાશ 61% અને ડીઝલનો વપરાશ 54% થી વધુ ઘટ્યો.

પેટ્રોલ અને ડીઝલનો વપરાશ ઘટાડવાનો વર્તમાન પ્રયાસ વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. 2025-26 માં, ભારતે ₹10.89 લાખ કરોડનું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું.

કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન, જ્યારે ઘરેથી કામ કરવાની વ્યવસ્થા હતી, ત્યારે ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હતો. પીપીએસી અનુસાર, ભારતે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦માં ₹૫૫,૬૩૩ કરોડનું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું હતું. માર્ચમાં આ આંકડો ઘટીને ₹૪૨,૯૧૭ કરોડ થયો હતો. એપ્રિલમાં, ₹૨૩,૦૯૮ કરોડનું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદાયું હતું. મે મહિનામાં, ક્રૂડ ઓઇલની આયાત માત્ર ₹૧૭,૧૩૪ કરોડ હતી.

આનો અર્થ એ થયો કે ફેબ્રુઆરીની સરખામણીમાં, માર્ચમાં ૨૩%, એપ્રિલમાં ૫૯% અને મે મહિનામાં ૬૯% થી વધુનો ઘટાડો થયો હતો.

ડોલર dollar બચતની દ્રષ્ટિએ, ફેબ્રુઆરી 2020 માં ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર $7.72 બિલિયન ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. માર્ચમાં $5.79 બિલિયન, એપ્રિલમાં $3.04 બિલિયન અને મે મહિનામાં ફક્ત $2.26 બિલિયન ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. તે મુજબ, જો માર્ચ, એપ્રિલ અને મે મહિનામાં ફેબ્રુઆરી જેટલી જ આયાત કરવામાં આવી હોત, તો ખર્ચ $12 બિલિયનથી વધુ હોત. આનો અર્થ એ થયો કે આયાતમાં ઘટાડાને કારણે ત્રણ મહિનામાં $12 બિલિયનની બચત થઈ હોત.

પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિ COVID દરમિયાન જેવી નથી. ત્યારે ઘરેથી કામ કરવું ફરજિયાત હતું. COVID ને કારણે આર્થિક પ્રવૃત્તિ મર્યાદિત હતી. હવે આ સ્થિતિ નથી. તેમ છતાં, જો ઘણા લોકો ઘરેથી કામ કરવાનું શરૂ કરે છે, તો દૈનિક મુસાફરીમાં ઘટાડો પેટ્રોલ અને ડીઝલની માંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરી શકે છે.